Przekroczenie Wisły na trasie Łomianki Dolne – Białołęka rurociągiem paliwowym PERN-u DN 250 w ramach naprawy starego, tradycyjnie posadowionego odcinka, planowane było na wrzesień ubiegłego roku. W wyniku opóźnień w wykonawstwie wcześniejszych prac, w jakie obfitował zeszły rok, przewiert rozpoczął się dopiero w dniu 18.10.2014 wraz z transportem sprzętu wiertniczego na wzorcowo przygotowany plac budowy w Łomiankach. Prace przygotowawcze wraz z pomiarami do celów sterowania zostały zakończone do 21.10.2015 i następnego dnia rozpoczęto wiercenie pilotowe wiertnią American Augers DD-90 klasy 45 ton, zestawem dyszowym z żerdziami i pilotem     2 ⅞”. Początkowo wiercenie przebiegało bez większych problemów, ale po osiągnięciu dystansu około 320 m, już w nurcie rzeki, natrafiono na warstwy geologiczne znacznie twardsze od spodziewanych. Wytrzymywały one nacisk cienkiego pilota rzędu 20 ton z jednoczesnym tłoczeniem płuczki z pojedynczej dyszy Ø 12 mm pod ciśnieniem ponad 100 bar! Osiągając takie parametry możliwe było jedynie wwiecanie zestawu pilotowego, natomiast nie było żadnego postępu przy próbie sterowania, kiedy konieczne jest zapuszczanie pilota bez obrotu.  W wyniku tego do końca października udało się z trudem wywiercić otwór pilotowy na dystansie około 450 m poszerzony do średnicy 400 mm za pomocą koronki obwiercającej żerdzie pilotowe 2 ⅞” żerdziami 5” ze wspomnianą koronką. W dniu 03.11.2014 roku w trakcie próby dalszego wiercenia następuje urwanie części zestawu niemagnetycznego 2 ⅞” wraz z sondą pomiarową wraz z jednoczesnym zakleszczeniem przewodu 5”. W wyniku podjętych prac ratunkowych udało się szczęśliwie wyinstalować z otworu urwany fragment pilotowy wraz z sondą, natomiast uwolnienie przewodu 5” wraz z koronka 400 mm nie powiodło się mimo tygodniowych wysiłków z zastosowaniem kilku narzędzi ratunkowych. Ponadto pierwszego dnia mogliśmy dysponując momentem 27,5 kNm wykonać ok. 3,5 obrotu między skrajnymi pozycjami przewodu, natomiast następnego dnia mieliśmy przewód przyłapany nie tylko za koronkę ale i za caliznę żerdzi na około 220 m, na co wskazywało 1,5 obrotu żerdzi 5” ze ścianką 9,2 mm, możliwego do wykonania przy tym samym momencie obrotowym. W związku z powyższym powstała konieczność sprowadzenia większej maszyny w celu uwolnienia przewodu i ewentualnie dokończenia wiercenia pilotowego. Jedyną wolną na tamtą chwilę wiertnię HK-250 ton udało się sprowadzić i zainstalować na stanowisku roboczym dopiero w nocy 19-20.11.2014 roku. Podjęcie próby uwolnienia przewodu 5” rozpoczęto 21.11.2014 i zakończono powodzeniem dopiero po 3 godzinnej walce z zastosowaniem sił rzędu 100 ton przy momencie obrotowym 35-40 kNm. Dopiero wtedy udało się na wyciągniętej koronce uzyskać próbki iłu, który był powodem tylu komplikacji wiertniczych.  Ponieważ dalsze próby wiercenia cienkim zestawem pilotowym nie miały szans powodzenia, przezbrojono wiertnię w zestaw pilotowy 5” ze świdrem trójgryzowym 8 ¾” i dopiero wówczas udało się z wielkim trudem przewiercić otwór pilotowy do 500 m. Dalsze wiercenie odbywało się również z poważnymi oporami, jednakże twardość warstw geologicznych nieco się zmniejszyła, co w efekcie pozwoliło na zakończenie wiercenia pilotowego wyjściem zestawu po stronie  Białołęki w dniu 01.12.2014 roku po przewierceniu ok. 980 m. Następnie w celu rozwiercania otworu od strony maszynowej bez użycia typowego w takich warunkach rurociągu transferowego, wyciągnięto cały zestaw żerdzi 5”, jednocześnie zapuszczając do otworu żerdzie 2 ⅞ ” jako prowadzące koronkę wraz z żerdziami 5” na całej jego długości. Układ taki (tzw. push-reaming) pozwala na rozwiercenie otworu koronkami nawet o średnicy 400-700 mm, na dystansach rzędu 600-1000 m, w zależności od sztywności posiadanych żerdzi płuczkowych, z zachowaniem cyrkulacji płuczki na stronę maszynową. W razie utraty powrotu płuczki można zawsze wycofać zestaw rozwiercający w celu naprawy, oczyszczenia, wymiany narzędzia lub odzyskania cyrkulacji, pozostawiając nieruchome w otworze żerdzie prowadzące 2 ⅞”. Proces rozwiercania  przebiegał relatywnie wolno zarówno z powodu mrozów dochodzących do -12 stopni w nocy i w dzień, co powodowało ustawiczną walkę z zamarzającymi przewodami wodnymi i płuczkowymi, jak i z powodu awarii sprzętu wiertniczego, nie dostosowanego do pracy w tak skrajnych warunkach. Rozwiercanie koronką 400 mm zakończono 12.12.2014. ok. 200 m przed wyjściem w celu utrzymania cyrkulacji płuczki na stronę maszynową i wymieniono ją na docelową koronkę 500 mm.   Wydawało się że do świąt jesteśmy w stanie rozwiercić cały otwór i zainstalować rurociąg produktowy, jednak postęp rozwiercania ok. 200 przed wyjściem spadł nagle do 1,2 m na godzinę. Zapadła wtedy decyzja o wycofaniu całego zestawu wraz z koronką, wyjście do końca koronką 400 i po usunięciu z otworu żerdzi pilotowych, dowiercenie pozostałych 200 m otworu rozwiertakiem baryłkowym, ciągniętym do maszyny a nie pchanym jak koronka. Niestety, przy próbie wyciągnięcia z otworu żerdzi pilotowych dwoma wiertnicami nastąpiła podwójne urwanie gwintów: od strony wyjścia na 8 połączeniu, od strony wejścia na 37 kawałku żerdzi pilotowych. Sytuacja mocno się skomplikowała i spowodowała kolejne przesunięcie spodziewanego terminu zakończenia prac. Wybrnięcie z wyjątkowo niekomfortowej sytuacji wymagało szeregu precyzyjnych i ryzykownych działań ratunkowych, które szczęśliwie udało się zakończyć powodzeniem na początku stycznia w ciężkich warunkach zimowych.  Zakończenie rozwiercania otworu wraz z wszystkimi robotami przygotowawczymi umożliwiło rozpoczęcie instalacji rurociągu paliwowego 09.01.2015 około 14:00. Ponieważ otwór był odpłukany w stopniu daleko większym niż dostatecznym, instalacja rury zakończyła się o 01:00 w sobotę 10.01.2015, a więc po zaledwie około 10 godzinach, przy czym maksymalna uzyskana siła wciągania przy maksymalnej prędkości posuwu wiertni nie przekroczyła 10-11 ton, co daje współczynnik tarcia rurociągu w otworze na poziomie t = 0,25. Podczas wywożenia odseparowanego urobku okazało się że do jego wywozu potrzeba 21 kursów wywrotką o pojemności 10 m³, co daje objętość luźnych zwiercin około 200 m³, czyli teoretycznie nieco więcej niż objętość docelowa otworu wynosząca ok. 190 m³. Tak więc otwór za sprawą serwisu i materiałów płuczkowych Heads, został odpłukany w ponad 100 %, co przełożyło się na minimalne opory podczas instalacji rurociągu paliwowego.

Inwestor : PERN Płock

Główny Wykonawca: Gazoprojekt Wrocław

Wykonawca rury: PGNiG Technologie

Wykonawca przewiertu: Nawitel Wrocław

Podwykonawca: HDD Serwis Warszawa

Serwis płuczkowy: HEADS Kraków

Materiał płuczkowy: Bestbore

Rura produktowa DN 250 x 6,3 mm

Długość przekroczenia: 970 m

Kąt wejścia: 16,5 °

Łuk wejściowy: R = 500 m

Rzędna sekcji poziomej: -29,6 m poniżej punktu wejścia

Łuk wyjściowy: R = 700 m

Kat wyjścia: 6°

Przewiert pod Wisłą w Płocku został zaprojektowany dla miejscowych Wodociągów w ramach modernizacji gospodarki ściekowej lewobrzeżnej części miasta, polegającej na ogólnej przebudowie i rozbudowie istniejącej infrastruktury ściekowej mającej na celu zebranie wszystkich nieczystości i przerzucenie ich przez Wisłę do nowej oczyszczalni ścieków w Maszewie. Ostateczna wersja projektu przewidywała wykonanie przekroczenia z instalacją 2 rur osłonowych PE 250 i jednej PE 125 dla światłowodów. W obu rurach osłonowych miały być następnie zainstalowane produktowe rury PE 160 ciśnieniowe, którymi tłoczone będą ścieki. Głównym założeniem projektu było uzyskanie maksymalnego bezpieczeństwa przesyłu ścieków pod Wisłą i wykluczenie możliwości skażenia środowiska w razie jakiejkolwiek awarii. Uzyskano to przez podwojenie linii przesyłowych oraz przez zastosowanie jako osłonowych grubościennych rur PE 250 PN 16, które w momencie przecieku ścieków z podstawowej rury ciśnieniowej PE 160, są w stanie przejąć ich rolę do czasu przełączenia na drugi zespół rurociągów. Ukształtowanie komór na końcach przewiertu pozwala ponadto na wymianę uszkodzonej rury ciśnieniowej PE 160 w razie braku możliwości jej naprawy.

Wiercenie pilotowe rozpoczęło się w ostatnich dniach czerwca, jak zwykle w wypadku tego typu przekroczeń, najpierw zestawem pilotowym 2 ⅞”. Zgodnie z posiadanymi badaniami geologicznymi, na pierwszych 120-140 m mogła występować glina z kamieniami. Spowodowały one tak duże zagięcia otworu pilotowego, że po 150 m trzeba było wycofać zestaw wiercący i ponowić próbę nieco z lewej strony. Tym razem udało się przejść sekcję kamieni bez większych problemów i mogliśmy kontynuować wiercenie pilotowe. Po około 200 m nawiercona została na przewód 2 ⅞” koronka 400 mm z rurami płuczkowymi 5” , a wiec klasyczny układ wiercenia „rura w rurze”. W miarę postępu wiercenia cienkiego pilota, dowiercaliśmy koronkę wraz z rurami płuczkowymi tak, aby koronka była nie bliżej pilota niż 30 m i nie dalej jak 150 m. Układ taki daje możliwość dowolnego rozwiercania otworu, wymianę lub naprawę koronki oraz nieograniczoną możliwość marszowania koronką po otworze w celu np. odzyskania cyrkulacji płuczki. Wiercenie pilotowe zakończyliśmy spektakularnym potrąceniem palika wyjściowego po przewierceniu 837 m w planie, mimo braku pętli pomiarowych w nurcie rzeki na dystansie około 590 m. Profil wiercenia przebiegał pod dnem Wisły od 13 do 21 m, a więc relatywnie bardzo głęboko.

Ponieważ następny tydzień po zakończeniu pilota planowaliśmy poświęcić na krótki odpoczynek, wciągnęliśmy rurę pilotową kilka metrów do otworu w punkcie wyjścia i wyciągnęliśmy z otworu wszystkie rury płuczkowe wraz z koronką. Tak wiec w całym otworze pozostała tylko cienka rurka       2 ⅞” po której po powrocie zapuściliśmy większą koronkę 600 mm i rozpoczęliśmy rozwiercanie typu ”push reaming”, czyli od strony maszynowej do rurowej. Daje to możliwość utrzymania na długim dystansie cyrkulacji płuczki na stronę wiertni, przy jednoczesnym wyeliminowaniu konieczności układania rurociągu transferowego przez Wisłę. Niestety, w przypadku tego przewiertu nie sprawdziła się zakładana geologia i praktycznie do końca wierciliśmy w glinie piaszczystej z kamieniami a nie w czystym piasku, jak wynikało z badań. To z kolei powodowało ciągłe zaklejanie kolejnych koronek, która działając jak tłok, powodowały czeste utraty cyrkulacji płuczki i w efekcie kilkukrotne przekroczenie zakładanego zużycia bentonitu. Ponadto rozwiercanie w twardej glinie z dużą zawartością żwiru i kamieni powodowało znaczne zwiększenie oporów posuwu i obrotu, wynikające ze skręcania się rur 5” w relatywnie dużym otworze 600-700 mm, w efekcie czego postęp poszerzania spadał gwałtownie po przekroczeniu dystansu 600-650 m, w zależności od rozmiaru koronki. Żywotność koronki w konfrontacji z kamieniami okazała się tak krótka, że co około 200-300 m poszerzania konieczne było wycofanie narzędzia i jego naprawa, czasem wręcz odtwarzanie. Dość powiedzieć, że pierścień zewnętrzny koronki 600 mm wykonany z blachy o grubości 25 mm w krótkim czasie stał się blachą o grubości 15 mm. Skutkowało to wszystko znacznym wydłużeniem czasu wykonywania przewiertu, podnosząc znacząco jego koszty. Wreszcie sytuacja dojrzała do radykalnych kroków. W pierwszych dniach września wyciągnęliśmy cały zestaw 5” z koronką 700 mm i wymieniliśmy ja na małą koronkę 400 mm. Takim zestawem dowierciliśmy się po rurach pilotowych do punktu wyjścia i po usunięciu koronki i rur pilotowych, założyliśmy typowy baryłkowy rozwiertak 700 mm z zamiarem poszerzenia końcówki otworu poprzez ciągnięcie do wiertni, do wymaganej średnicy na dystansie ok. 200 m. Dało nam to w rezultacie cały otwór gotowy do instalacji wiązki 3 rur, jedynym mankamentem była konieczność transportu beczkowozami płuczki wypływającej podczas poszerzania baryłką ze strony rurowej na maszynową. Instalacja uprzednio zgrzanych rur osłonowych odbyła się w dniu 12  września 2014 roku i przebiegła bez żadnych istotnych wydarzeń. Przeciętna siła podczas wciągania wynosiła .

Ponieważ z racji ich wyporności, rury PE instaluje się najczęściej z głowicą otwartą aby mogły się wypełnić płuczką z otworu, po wciągnięciu wiązki rur  nastąpiło ich czyszczenie przez tłokowanie. Następnie wykonano kolejno hydrauliczne próby ciśnieniowe poszczególnych rur. Jak się okazało, najlepszą pompą do takich testów okazała się pompa płuczkowa zasilana czystą wodą. Kolejnym krokiem było usunięcie wody z rur osłonowych z jednoczesnym wciąganiem do dwóch PE 250 , rur PE 160, które  oczywiście również przeszły próbę ciśnieniową.

Końcowym akordem tego projektu było wykonanie 2 przewiertów pod jezdnią ulicy Rybaki rurami PE 160 mm na dystansie ok. 140 m każdy, zakończone ostatecznie 15 października 2014 roku.

HDD Serwis Warszawa

Inwestor:                                           Wodociągi Płockie

Generalny Wykonawca:              Molewski Włocławek

Wykonawca przewiertu:             HDD Serwis Warszawa

Serwis kierunkowy:                       HDD Serwis Warszawa

Serwis płuczkowy:                         HEADS Kraków

Materiał płuczkowy:                     Teqgel Special

Długość przekroczenia Wisły :   836 m

Średnica otworu:                            700 mm

Rury zainstalowane:                      2 x PE 250 + 1 x PE 125

Rury wciągane w osłonowe:      2 x PE 160

Kąt wejścia:                                       11,1°

Łuk wejściowy:                                400 m

Rzędna sekcji poziomej:              -25,10 m poniżej punktu wejścia

Łuk wyjściowy:                                500 m

Kąt wyjścia:                                       15,0°

Przekroczenie rzeki Bystrzycy w Lublinie podwójnym rurociągiem PE 900 SDR 11 PN 16 stanowi istotną część całego procesu modernizacji magistrali wodociągowej DN 800 na terenie miasta Lublin, realizowanego na zlecenie MPWiK Lublin przez firmę Molewski, którego to byliśmy podwykonawcą. Przebudowa polegała na wymianie 2 odcinków magistrali stalowej DN 800 zlokalizowanej w obrębie doliny rzeki Bystrzycy, na rury polietylenowe. Podstawowym powodem tych działań był zły stan rurociągu stalowego, który w tym rejonie wykazywał nadmierna awaryjność, spowodowaną procesami korozyjnymi, związanymi z budową geologiczną doliny rzeki, czyli ze środowiskiem kwaśnych torfów, namułów i piasków.

Był to dla HDD Serwis pierwszy samodzielny przewiert, wykonany pozyskaną od Syndyka Masy Upadłości Hydrobudowy Polska wiertnicą American Augers DD-90, klasy 45 ton, z relatywnie dużym momentem obrotowym na wrzecionie 27,5 kNm, a więc tą samą którą od 1994 roku wierciliśmy w ramach Przedsiębiorstwa BETA z Warszawy, a w latach 2006-2012 jako Hydrobudowa-9.

Istotnym elementem obu przewiertów był bardzo mały, jak na średnicę instalowanych rur, plac zarówno maszynowy, jak i po stronie rurowej. Wiertnia miał stać na terenie ogródków działkowych, niemal oparta tylną obudową o murowaną altankę, reszta sprzętu była poupychana w miejscach jak najmniej utrudniających życie działkowiczom. Punkt wyjścia znajdował się natomiast na terenie działającego klubu jeździeckiego, dodatkowo tuż pod linią wysokiego napięcia. W takiej sytuacji klasyczne dokładanie 5-calowych, 9,5 m rur na punkcie wyjścia było wykluczone i konieczne stało się ciągnięcie kolejnych rozwiertaków bez żerdzi z tyłu, co spowodowało później poważne problemy.

Wiercenie obu pilotów zestawem 2 7/8” przebiegło bez poważniejszych trudności, mimo braku dostatecznego rozpoznania geologicznego, a z uwagi na relatywnie krótki dystans obu przewiertów, wynoszący po 155 m każdy, zajęło wraz z przestawianiem sprzętu 3 dni. Wyjście pilotów trzeba było opóźniać z uwagi na płochliwą naturę koni wierzchowych, które korzystając z długiego weekendu majowego masowo propagowały dokładnie obok punktów wyjścia piękny sport jeździecki a widząc ich reakcję na obcych ludzi w ich pobliżu, nietrudno byłoby przewidzieć skutki ich nieprzewidywalnego zachowania w obliczu ziejącego płuczką pilota.

Rozwiercanie również przebiegało sprawnie aż do feralnego 13(!) maja, kiedy to prosty ludzki błąd spowodował odkręcenie żerdzi od rozwiertaka  baryłkowego 800 mm. Następne 2 tygodnie to pasmo nieustających prób połączenia nieuszkodzonego gwintu rozwiertaka i budowanych na budowie coraz to bardziej skomplikowanych chwytaków, które jednak nie przyniosły pożądanych skutków.

W obliczu narastających opóźnień trzeba było przestawić się na drugi otwór i po szybkim i sprawnym rozwierceniu do 1100 mm w dniu 1 czerwca nastąpiła instalacja pierwszej rury PE 900.

Ponieważ zgubiony rozwiertak BR 800 znajdował się zaledwie 27 m od punktu wyjścia, postanowiliśmy spróbować „nawiązać z nim kontakt” od strony rurowej. Wystąpiło wtedy bardzo nietypowe ustawienie sprzętu: wiertnia ze sterówką i konsolą sterowania stała na punkcie wyjścia, zasilana płuczką pod ciśnieniem za pomocą rurociągu złożonego z rur płuczkowych 5”, zapuszczonych do zainstalowanej obok rury PE 900. Pompa płuczkowa, zespół płuczkowy i zasilający oraz recykling, pozostały na punkcie wejścia i sterowane były z pominięciem standardowej konsoli w  sterówce za pomocą osobnego panelu, skonstruowanego na budowie z dostępnych elementów elektronicznych. Całość zadziałała nadspodziewanie skutecznie i po kilku nieudanych próbach i zbudowaniu kilku kolejnych wersji „łapacza”,  pamiętnego 11 czerwca udało się wyciągnąć feralny rozwiertak z otworu. Ponieważ uprzednio otwór ten był rozwiercany  z obu stron baryłkami 900 i 1000 mm,  wkrótce osiągnął wymiar pozwalający na instalację drugiej rury, co nastąpiło  15 czerwca.

Następne 2 dni to tłokowanie obu rurociągów i składanie sprzętu wraz z jego transportem z budowy 18 czerwca, który zakończył ten dramatyczny dla nas projekt.

Projekt wykonania podwójnego rurociągu ciśnieniowego polietylenowego DN 1000 mm w Szczecinie, odprowadzającego surowe ścieki z przepompowni w rejonie ulicy 1 Maja aż do nowej oczyszczalni ścieków „Pomorzany”, przewidywał ich przebieg przez centralną część Szczecina z północy na południe na dystansie ponad 12 km. Wykonanie projektu przewidywało posadowienie obu rurociągów przy pomocy różnych technologii. Największa część przypadała na tradycyjną metodę wykopu otwartego, chociaż przejścia pod jezdniami wykonano metodą mikrotunelowania. Jednakże główną metodą bezwykopową użytą w ogromnym zakresie było sterowane przewierty horyzontalne, zastosowane do wykonania 8 największych przekroczeń rurą PE 1000, o łącznej długości ponad 3860 m i 4 pomocniczych przewiertów rurą PE 160 na łącznym dystansie 1760 m.

W wyniku rozstrzygnięcia przetargu, generalnym wykonawcą projektu została Hydrobudowa-9 z Poznania.

Prace wiertnicze, z zastosowaniem początkowo 45 tonowej wiertni DD-90, rozpoczęły się w końcu lipca 2006 roku od wiercenia 3 otworów pilotowych z rejonu Urzędu Celnego do punktów wyjścia, zlokalizowanych przed wiaduktem Trasy Zamkowej. Długość wszystkich przekroczeń wynosiła 485 m, wszystkie trzy przewierty były równoległe do siebie i oddalone między sobą o 5 m, trasa wiercenia przebiegała poziomym łukiem pod zachodnim nabrzeżem i pod Odrą. Wobec spodziewanych utrudnień w dokładnym sterowaniu przy użyciu kablowego systemu magnetycznego, będących wynikiem dużego nagromadzenia widocznych i nieznanych obiektów stalowych, cała trasa przewiertów została pokryta pętlami pomiarowymi systemu lokalizacji elektromagnetycznej. Pętle na dnie rzeki zostały ulokowane przez ekipę nurków.

Wiercenie rozpoczęło się od wykonania środkowego otworu, w którym instalowany był rurociąg PE 160 mm, mający służyć docelowo jako rura osłonowa linii światłowodowej. W czasie wiercenia i poszerzania obu pozostałych otworów, rura ta służyła jako rurociąg transferowy do przepompowywania płuczki wiertniczej z jednej strony na drugą.

Jak było do przewidzenia, zakłócenia pola magnetycznego i inne nieznane przeszkody utrudniały zadanie, tak więc wiercenia pilotowe były w tym rejonie relatywnie wolne, ale wymogi jakościowe trajektorii otworu dla instalacji tak dużej rury nie pozwalają na pośpiech.

Następne stanowisko, z którego wykonano kolejne 3 przewierty zlokalizowane było na Bulwarze Gdańskim. Punkty wyjścia przekroczeń pod Kanałem Parnickim znajdowały się między nabrzeżem a ulicą o tej samej nazwie. Wiercenia pilotowe rozpoczęły się w pierwszych dniach listopada i mimo również sporych utrudnień, przebiegały sprawnie, dzięki czemu do końca roku zostały praktycznie zakończone.

W tym czasie, w pierwszych dniach grudnia 2006 roku, została przetransportowana do Szczecina, na pierwsze stanowisko przy Urzędzie Celnym, maszyna wiertnicza klasy 250 ton, wynajęta wraz z całym osprzętem z filmy LMR Drilling z Oldenburga w Niemczech. Sprzęt ten obsługiwany mieszaną polsko-niemiecką załogą, rozpoczął rozwiercanie uprzednio wywierconych otworów pilotowych do średnicy, umożliwiającej zainstalowanie rury PE 1033 mm. Materiały płuczkowe dostarczała na cały projekt firma HEADS z Krakowa, z która również zapewniała serwis płuczkowy. Pierwsza rura została wciągnięta w otwór pod Odrą już 23 grudnia 2006 roku w ciągu około 8 godzin.

Po przerwie świątecznej, można było przystąpić do przestawienia wiertni na następny otwór i ponownie sprawny postęp robót oraz praca w systemie całodobowym, umożliwiła zainstalowanie drugiej rury 15 stycznia bieżącego roku, w tym samym czasie, co pierwszą.

Jednocześnie mniejsza wiertnia DD-90 została przetransportowana na kolejne stanowisko, w rejonie budowy oczyszczalni „Pomorzany” i rozpoczęła wiercenia trzech następnych, tym razem prostych, otworów pilotowych. W rejonie tym nie napotkano na żadne zakłócenia czy utrudnienia i dzięki temu pod koniec lutego wszystkie otwory pilotowe były zakończone.

Z kolei duża wiertnia zainstalowana została na drugim stanowisku wiertniczym na Bulwarze Gdańskim i wkrótce przystąpiła do kolejnego poszerzania otworu. Pierwsza rura o długości 360 m, została posadowiona pod dnem Kanału Parnickiego 4 lutego w przeciągu około 5 godzin. Była to pierwsza instalacja tak dużej rury polietylenowej, przetransportowanej i wciągniętej do oczekującego otworu z rzeki, z uwagi na brak miejsca do zgrzania i wyłożenia jej na lądzie. Druga operacja instalacyjna, dotycząca prawej, dłuższej, 570 metrowej rury, rozpoczęła się również od jej transportu do otworu rzeką, za pomocą dwóch pchaczy. Zasadnicze wciąganie zaczęło się w nocy 26/27 lutego i trwało około 8 godzin.

Kolejna zmiana lokalizacji dużej wiertni nastąpiła w dniach 13-17 marca na stanowisko w pobliżu oczyszczalni „Pomorzany”. Następnego dnia rozpoczęto prace wiertnicze i poszerzanie otworu trwało do 27 marca. Wciąganie 645 m rury trwało tym razem około 11 godzin, z uwagi na trudniejszą geologię w rejonie przekroczenia.

Ostatniego w tym miejscu, 6 dużego otworu, nie udało się skończyć przed Wielkanocą 2007, ale zaraz potem roboty wiertnicze zostały wznowione. Proces rozwiercania utrudniały, tak jak na poprzednim przekroczeniu, trudniejsze od spodziewanych warunki geologiczne. Mimo to w tydzień po wznowieniu rozwiercania, otwór kwalifikował się do instalacji w nim rury PE 1033. Wciąganie tego odcinka trwało tym razem około 9 godzin, zakończyło się krótko po północy 17/18 kwietnia i przebiegło bez większych problemów.

Osobną historią na tym projekcie było przygotowanie rur polietylenowych, produkcji KWH – Polska, w jednym zgrzanym ciągu, o długości nieco ponad długość danego otworu. Samo zgrzewanie doczołowe rury tej średnicy nie jest obecnie zjawiskiem niezwykłym, natomiast dużą trudność sprawia operowanie tak długimi i ciężkimi rurociągami. Każdy z 15 metrowych odcinków tej rury waży około 3 ton, zatem najdłuższe rurociągi ważą po 130 ton. Pierwsze dwa odcinki prefabrykowane były na terenie parkingu i jezdni ulicy Jana z Kolna, a więc w warunkach optymalnych. Pozostałe 6 rurociągi przygotowywane były na Wyspie Puckiej, większość na terenie zalewowym. Obszar ten został dwukrotnie zalany w czasie przyboru wody w Odrze, spowodowanej silnym wiatrem na Bałtyku z kierunku północno-zachodniego. Po terenie tym mogły się wkrótce poruszać, i to z najwyższym trudem, wyłącznie koparki gąsienicowe. Przygotowanie na czas, w tak skrajnie trudnych warunkach terenowych i pogodowych kolejnych odcinków rurociągu do instalacji, było niezwykle trudne.

Ciekawym rozwiązaniem zastosowanym na tym projekcie było wykorzystanie największej dostępnej barki rzecznej, jako mobilnego zbiornika retencyjnego na płuczkę wiertniczą. Jednostka o pojemności 1200 m³ służyła do magazynowania płuczki po instalacji i tłokowaniu rurociągów, którą to po przetransportowaniu wraz z barką na kolejną pozycję, oczyszczano i ponownie używano do wiercenia.

Mimo że główne operacje wiertnicze odbywały się w najmniej do tego celu odpowiedniej porze roku, wyjątkowo łagodna zima 2006/2007 pozwoliła na uzyskanie postępu robót niewiele odbiegającego od optymalnego. Zakończenie tej fazy prac nastąpiło ostatecznie w końcu kwietnia 2007 r.

Drugi etap robót wiertniczych w technologii HDD rozpoczął się w październiku 2008 roku i obejmował wykonanie 2 przewiertów rurą PE 1033 mm i jedną PE 160 na dystansie około 350 m każdy pod Kanałem Rybnym na Wyspie Puckiej. Wiercenia pilotowe wykonano wiertnicą DD-90, natomiast do rozwiercania i wciągania dużych rurociągów wynajęta została w firmie LMR Drilling wiertnica klasy 80 ton.

Również i ten etap trudnych i skomplikowanych robót wiertniczych udało się wykonać zgodnie z założeniami, kończąc ostatecznie przewierty HDD w Szczecinie w połowie grudnia 2008 roku.

Reasumując, podczas rozwiercania i instalacji rur PE 1033 mm, zatłoczono łącznie do wszystkich otworów około 42.000 m³ płuczki wiertniczej a wydobyto z nich łącznie ponad 4.500 m³ urobku w postaci głównie drobnego piasku, torfu i namułu. Siła instalacji rurociągów w otworach wahała się w granicach 50 – 80 ton.

A wszystko to w środku wielkiego miasta, którego mieszkańcy praktycznie nie odczuli większych utrudnień, związanych z zastosowaniem technologii sterowanych przewiertów horyzontalnych przy instalacji polietylenowych kolektorów o relatywnie dużych średnicach .

Mirosław Makuch

Technolog

Hydrobudowa-9

 26.10.2009r.

Zobacz zestawienia przewiertów  wykonanych z udziałem lub pod kierownictwem Mirosława Makucha:

- metodą mikrotunelową,

- metodą sterowanych wierceń kierunkowych HDD -horizontal directional drilling

.

1. Toruń Bydgoska 250 m Hobas 1700 mm
2. Toruń Bydgoska 320 m Hobas 1700 mm
3. Toruń Bydgoska 330 m Hobas 1700 mm

Projekty mikrotunelowe wykonane w roku 2002

4. Katowice K. Wełnowiecki 90 m Betras 1700 mm

Projekty mikrotunelowe wykonane w roku 2003

5. Katowice K. Wełnowiecki 330 m Betras 1700 mm
6. Katowice K. Wełnowiecki 345 m Betras 1700 mm
7. Katowice K. Wełnowiecki 335 m Betras 1700 mm
8. Katowice K. Wełnowiecki 355 m Betras 1700 mm
9. Ostrów Wielkopolski Poznańska 200 m Betras 1300 mm
10. Ostrów Wielkopolski Poznańska 190 m Betras 1300 mm

Projekty mikrotunelowe wykonane w roku 2004

11. Ostrów Wielkopolski Poznańska 210 m Betras 1300 mm
12. Ostrów Wielkopolski Poznańska 200 m Betras 1300 mm
13. Ostrów Wielkopolski Poznańska 180 m Betras 1300 mm
14. Wrocław Strzegomska 220 m Hobas 960 mm
15. Wrocław Strzegomska 230 m Hobas 960 mm
16. Warszawa Czerniakowska 320 m Betras 2000 mm
17. Warszawa Czerniakowska 350 m Betras 2000 mm
18. Poznań Grochowska 150 m Hobas 960 mm
19. Poznań Grochowska 150 m Hobas 960 mm
20. Poznań Marcelińska 70 m Betras 2000 mm
21. Poznań Marcelińska 70 m Betras 2000 mm
22. Bytom Frenzla 70 m Betras 1300 mm

Projekty mikrotunelowe wykonane w roku 2005

23. Bytom Frenzla 140 m Betras 1300 mm
24. Toruń Przy Grobli 305 m Betras 1700 mm
25. Warszawa Czerniakowska 95 m Betras 2000 mm
26. Warszawa Czerniakowska 535 m Betras 2000 mm
27. Warszawa Czerniakowska 145 m Betras 2000 mm
28. Poznań Grochowska 155 m Hobas 960 mm
29. Poznań Grochowska 145 m Hobas 960 mm
30. Poznań Grochowska 150 m Hobas 960 mm
31. Poznań Grochowska 140 m Hobas 960 mm
32. Warszawa Połczyńska 240 m Polimerobeton 1700 mm
33. Warszawa Połczyńska 250 m Polimerobeton 1700 mm
34. Warszawa Połczyńska 270 m Polimerobeton 1700 mm
35. Warszawa Połczyńska 260 m Polimerobeton 1700 mm
36. Toruń Przy Grobli 305 m Betras 1700 mm

Projekty mikrotunelowe wykonane w roku 2007

37. Warszawa E-1 200 m Hobas 2160 mm
38. Warszawa E-1 210 m Hobas 2160 mm
39. Warszawa E-1 205 m Hobas 2160 mm
40. Warszawa E-1 215 m Hobas 2160 mm

Projekty mikrotunelowe wykonane w roku 2008

41. Warszawa E-1 70 m Hobas 2160 mm
42. Warszawa E-1 70 m Hobas 2160 mm

Projekty mikrotunelowe wykonane w roku 2009

43. Warszawa Czajka 840 m Hobas 3000 mm
44. Warszawa Czajka 205 m Hobas 3000 mm
45. Warszawa Czajka 90 m Hobas 3000 mm
46. Warszawa Czajka 205 m Hobas 3000 mm
47. Warszawa Czajka 95 m Hobas 3000 mm
48. Warszawa Czajka 230 m Hobas 3000 mm

Projekty mikrotunelowe wykonane w roku 2010

49. Warszawa Czajka 935 m Hobas 3000 mm
50. Warszawa Czajka 570 m Hobas 3000 mm
51. Warszawa Czajka 805 m Hobas 3000 mm
52. Warszawa Czajka 120 m Hobas 3000 mm
53. Warszawa Czajka 135 m Hobas 3000 mm
54. Warszawa Czajka 263 m Hobas 3000 mm
55. Warszawa Czajka 270 m Hobas 3000 mm
56. Warszawa Czajka 255 m Hobas 3000 mm
57. Warszawa Czajka 89 m Hobas 3000 mm
58. Warszawa Czajka 645 m Hobas 3000 mm

Inne projekty – patrz projekty przewiertów horyzontalnych HDD Horizontal Directional Drilling

1. Rynia Z. Zegrzyński 735 m ST 150 z LMR

2. Rynia Z. Zegrzyński 735 m ST 150 z LMR

Projekty horyzontalnych przewiertów kierunkowych HDD wykonanych w roku  1995

3. Glinojeck Wkra 105 m PE 140

4. Strzegowo Wkra 135 m PE 140

5. Racibórz Odra 200 m ST 300

6. Czernica Odra 175 m ST 300

7. Elbląg 1 Kan. Jagieloński 200 m ST 400

8. Elbląg 2 Elblążka 200 m ST 400

9. Elbląg 3 Elbląg 400 m ST 400

10. Płock Wisła 715 m ST 150 ster. Sharewell

11. Mogilno Jez. Pakowskie 615 m ST 700 pilot z Sharewell

12. Mogilno Jez. Pakowskie 615 m ST 700 instal. z Land & Marine

13. Kruszwica Noteć 350 m ST 700 pilot z Sharewell

14. Kruszwica Noteć 350 m ST 700 instal. z Land & Marine

Projekty horyzontalnych przewiertów kierunkowych HDD (Horizontal Directional Drilling) wykonanych w roku  1996

15. Ostrołęka Narew 320 m ST 300

16. Krasnystaw Wieprz 105 m 4xPE 110

17. Kruszwica Noteć 350 m PE 110

18. Warszawa Wisła 767 m PE 250 ster. M. Cherrington

19. Malbork Nogat 750 m PE 140 niezakończony

20. Stargard Szcz. Ina 350 m ST 300

21. Łomianki Wisła 805 m ST 150 dokończ. przez LMR

22. Malbork Nogat 715 m PE 140 ster. Sharewell

Projekty horyzontalnych przewiertów kierunkowych HDD (Horizontal Directional Drilling) wykonanych w roku 1997

23. Kędzierzyn Odra 360 m ST 350

24. Szczecin Regalica 320 m PE 110

25. Szczecin Odra Wsch. 350 m PE 110

26. Wyszków Bug 350 m PE 110

27. Szczecin Gryfia Odra 500 m PE 350

28. Sandomierz 1 Wisła 350 m ST 350

Projekty horyzontalnych przewiertów kierunkowych HDD (Horizontal Directional Drilling) wykonanych w roku 1998

29. Sandomierz 2 Wisła 350 m ST 350

30. Dziwnów 1 Dziwna 320 m PE 160

31. Dziwnów 2 Dziwna 320 m PE 110

32. Dziwnów 3 Dziwna 320 m PE 250

33. Dziwnów 4 Dziwna 320 m PE 400

34. Gubin Nysa 350 m ST 350

35. Włocławek A1 + tory 450 m ST 500

Projekty horyzontalnych przewiertów kierunkowych HDD (Horizontal Directional Drilling)  wykonanych w roku 1999

36. Polkowice Osadnik 150 m PE 140 ster. dla Nawitel

37. Żywiec Soła 200 m PE 180

38. Piaski stawy 450 m ST 500

39. Krasnystaw Wieprz 350 m ST 500

40. Słowacja Morawa 300 m ST 700 beton

41. Deczin 1 Czechy Łaba 180 m PE 630

42. Deczin 2 Czechy Łaba 180 m PE 630

43. Deczin 3 Czechy Łaba 150 m PE 630

44. Deczin 4 Czechy Łaba 150 m PE 630

Projekty horyzontalnych przewiertów kierunkowych HDD (Horizontal Directional Drilling)  wykonanych w roku  2000

45. Deczin 5 Łaba 250 m PE 450

46. Deczin 6 Łaba 250 m PE 350

47. Kamień Pomorski Wołczenica 1067 m ST 200

48. Grudziądz Osa 307 m ST 500

49. Sandomierz Wisła 836 m PE 200

50. Rzeszów Wisłok 211 m ST 400

51. Przewóz k/Zielonej G. Warta 250 m uwolnienie żerdzi dla K-Tel T.

52. Gdańsk Sobieszewo Martwa Wisła 516 m PE 1200 pilot

53. Gdańsk Sobieszewo Martwa Wisła 516 m PE 1200 instalacja z LMR

Projekty horyzontalnych przewiertów kierunkowych HDD (Horizontal Directional Drilling)  wykonanych w roku  2001

54. Gdańsk Westerplatte Wisła 360 m PE 140

55. Moczydło Bagno 630 m ST 200

56. Moczydło Bagno 670 m ST 500

57. Gostynin Skrwa 320 m ST 400

58. Gostynin Skarpa 220 m ST 400

Projekty horyzontalnych przewiertów kierunkowych HDD (Horizontal Directional Drilling)  wykonanych w roku  2002

59. Płock Wisła 800 m PE 200

60. Płock Wisła 800 m ST 400

61. Łomianki Wisła 835 m ST 400

62. Łomianki Wisła 375 m ST 400

63. Żółwiniec k/Konina Kanał Ślesiński 350 m ST 500

64. Rajsko Soła 320 m ST 400

65. Sulęcin Skarpa 300 m ST 300 ster. dla Nawitel

66. Chełmno-Świecie Wisła 910 m ST 350

67. Chodecz Stawy 320 m ST 500

68. Chodecz Stawy 420 m ST 800 pilot

69. Rzeszów Wisłok 805 m ST 200

Projekty horyzontalnych przewiertów kierunkowych HDD wykonanych w roku  2003

70. Chodecz Stawy 420 m ST 800 instal. z Bohlen Doyen

71. Słowacja Komarno Dunaj 360 m sterowanie dla Hydrotunel

72. Kargowa Obrzyca 220 m ST 300

73. Włocławek Wisła 650 m PE 200 sterowanie dla Telbial

74. Sulechów Odra 630 m ST 300

75. Pakość Jezioro Pakoskie 700 m sterowanie dla Telbial

76. Wolsztyn Dojca 340 m sterowanie dla Nawitel

77. Wierzchno Bagno w dolinie 550 m ST 500

78. Gorzów Warta 805 m PE 160

79. Gniew Wisła 650 m ST 800

80. Terespol Bug 300 m ST 600 sterowanie dla Telbial

81. Terespol Bug 300 m ST 600 sterowanie dla Telbial

Projekty horyzontalnych przewiertów kierunkowych HDD (Horizontal Directional Drilling) wykonanych w roku  2004

82. Trzebiatów Rega 782 m ST 200

83. Gryfice Otoczka 110 m ST 200 z Nawitel

84. Gryfice Gardominka 260 m ST 200 z Nawitel

85. Kiączyn Sama 400 m PE 160

86. Lotos Gdańsk Martwa Wisła 265 m ST 600

87. Kaliningrad Kanał 300 m sterowanie dla Telbial

88. Kaliningrad Kanał 300 m sterowanie dla Telbial

89. Gniew Wisła 650 m ST 800 umartwianie

90. Wrocław Odra 600 m PE 350 ster. dla Nawitel

91. Wrocław Odra 600 m PE 350 ster. dla Nawitel

92. Toruń Wał 150 m PE 400

93. Toruń Wał 150 m PE 400

94. Toruń Wisła 525 m PE 400

95. Toruń Wisła 525 m PE 400

96. Lotos Gdańsk Martwa Wisła 265 m ST 600 umartwianie

W roku 2005 wykonywane były wyłącznie  projekty mikrotunelowe

Projekty horyzontalnych przewiertów kierunkowych HDD (Horizontal Directional Drilling)  wykonanych w roku  2006

97. Szczecin Celna I Odra 480 m PE 160

98. Szczecin Celna II Odra 480 m PE 1033 pilot

99. Szczecin Celna III Odra 480 m PE 1033 pilot

100. Szczecin Bulwar Gd. I Parnica 360 m PE 160

101. Szczecin Bulwar Gd. II Parnica 360 m PE 1033 pilot

102. Szczecin Bulwar Gd. III Parnica 570 m PE 1033 pilot

103. Szczecin Celna II Odra 480 m PE 1033 instalacja z LMR

Projekty horyzontalnych przewiertów kierunkowych HDD (Horizontal Directional Drilling)  wykonanych w roku  2007

104. Szczecin Pomorzany I Odra 625 m PE 160

105. Szczecin Celna II Odra 625 m PE 1033 instalacja z LMR

106. Szczecin Pomorzany II Odra 625 m PE 1033 pilot

107. Cigacice Kanał 250 m ST 500 spr. pilota dla Nawitel

108. Cigacice Kanał 220 m ST 500 spr. pilota dla Nawitel

109. Szczecin Pomorzany III Odra 625 m PE 1033 pilot

110. Szczecin Bulwar Gd. II Parnica 360 m PE 1033 instalacja z LMR

111. Szczecin Bulwar Gd. III Parnica 570 m PE 1033 instalacja z LMR

112. Szczecin Pomorzany Odra 625 m PE 1033 instalacja z LMR

113. Szczecin Pomorzany Odra 625 m PE 1033 instalacja z LMR

114. Świnoujście Świna 551 m PE 160

115. Koszyce Hornad 250 m ST 500 ster. dla Hydrotunel

Projekty horyzontalnych przewiertów kierunkowych HDD (Horizontal Directional Drilling)  wykonanych w roku   2008

116. Częstochowa Warta 320 m ST 350 ster. dla JT

117. Bytów Bagno i rzeczka 720 m ST 400 ster. dla Nawitel

118. Wschowa 1 Las 350 m ST 300 ster. dla Nawitel

119. Wschowa 2 Las 300 m ST 300 ster. dla Nawitel

120. Wschowa 4 Las 320 m ST 300 ster. dla Nawitel

121. Ostaszewo Wisła 700 m PE 200

122. Leszkowy Wał 550 m PE 200

123. Leszkowy Wisła i wał 1250 m instalacja 6 x 40 PE

124. Szczecin Kanał Rybny 360 m PE 160

125. Szczecin Kanał Rybny 350 m PE 1033 pilot

126. Szczecin Kanał Rybny 350 m PE 1033 pilot

127. Szczecin Kanał Rybny 350 m PE 1033 instalacja z LM

128. Szczecin Kanał Rybny 350 m PE 1033 instalacja z LM

129. Koszyce 2 Hornad 200 m ST 600 ster. dla Hydrotunel

W roku 2009  wykonywane były wyłącznie projekty mikrotunelowe

W roku 2010 wykonywane były wyłącznie  projekty mikrotunelowe

Projekty horyzontalnych przewiertów kierunkowych HDD (Horizontal Directional Drilling) wykonanych w roku  2011

130. Poznań Dolna Wilda 115 m PE 800

131. Poznań Dolna Wilda 135 m PE 800

132. Poznań Warta 460 m PE 800 pilot i rozw. do 700

133. Poznań Warta 460 m PE 800 pilot i rozw. do 700

134. Poznań Warta 460 m PE 800 instalacja z Wiertmar

135. Poznań Warta 460 m PE 800 instalacja z Wiertmar

136. Poznań Rondo Starołęka 390 m PE 800 pilot i rozw. do 700

137. Poznań Rondo Starołęka 390 m PE 800 pilot i rozw. do 700

138. Gorzów Wlkp. Bagno 250 m ST 500 spr. pilota dla Instalgaz

139. Bogatka Kanał 220 m ST 500 ster. dla Instalgaz

140. Przejazdowo Kanał 350 m ST 500 ster. dla Instalgaz

Projekty horyzontalnych przewiertów kierunkowych HDD (Horizontal Directional Drilling)  wykonanych w roku  2012

141. Poznań Rondo Starołęka 150 m dodatkowy otwór pilotowy

142. Poznań Rondo Starołęka 150 m dodatkowy otwór pilotowy

143. Poznań Rondo Starołęka 430 m PE 800 instalacja z Wiertmar

144. Poznań Rondo Starołęka 430 m PE 800 instalacja z Wiertmar

145. Warszawa 1 Patriotów 280 m PE 200 ster. dla Hoster

146. Warszawa 2 Patriotów 280 m PE 200 ster. dla Hoster

147. Warszawa 3 Patriotów 280 m PE 200 ster. dla Hoster

148. Wolin Dziwna 755 m ST 800 ster. dla Wiertmar

149. Lubraniec Zgłowiączka 260 m ST 700 ster. dla Hoster

150. Dąbroszyn Natura 2000 920 m ST 200 ster. dla Atma nieuk.

151. Gdańsk M. Wisła/Stocznia 280 m PE 250 ster. dla K&W nieuk.

Projekty horyzontalnych przewiertów kierunkowych HDD (Horizontal Directional Drilling)  wykonanych w roku  2013

152. Gdańsk M. Wisła/Stocznia 280 m PE 250 ster. dla K&W nieuk.

153. Dąbroszyn Natura 2000 1161 m ST 200 ster. dla Atma

154. Lubraniec Zgłowiączka 471 m ST 700 ster. dla Hoster

155. Lisewo Prosna 285 m ST 250 ster. dla ZRB Janicki

156. Koszalin Natura 2000 470 m ST 700 ster. dla Atma

157. Gdańsk Motława 430 m PE 4 x 200 ster. dla Hoster

158. Warszawa Wólczyńska 165 m PE 4 x 160 ster. dla Elektropak

159. Kalisz Kan. Bernardyński 410 m ST 700 ster. dla Hoster

160. Sławno Wieprza, Kan Miejski 416 m ST 700 ster. dla Atma

161. Kalisz Prosna 368 m ST 700 ster. dla Hoster

162. Koszalin Bukowy Las 540 m ST 700 ster. dla Atma